A-gyo

Từ một tấm da trở thành chất keo màu hổ phách

Tôi có thể cứ thế uống A-giao vì nghe nói nó tốt cho bệnh thiếu máu hoặc hồi phục sau sinh không? Câu trả lời không hề đơn giản.

Đó là vì trước hết bạn cần xác định A-giao được chiết xuất từ da động vật nào, được sản xuất theo tiêu chuẩn nào và nguyên nhân gây mệt mỏi của bản thân là gì. Mặc dù những câu chuyện xưa về việc 'bổ huyết' đan xen với kỳ vọng hiện đại về điều trị thiếu máu và bổ sung collagen, nhưng giữa chúng có sự khác biệt về tiêu chuẩn trong nước và quốc tế, sự khác biệt với gelatin thực phẩm và vấn đề phân biệt loài động vật.

---

Ba con đường ẩn sau cái tên A-giao

Theo tiêu chuẩn chính thức trong nước, A-giao là chất keo được chiết xuất bằng cách đun nóng da lừa Equus asinus hoặc da bò Bos taurus var. domesticuslà chất keo được chiết xuất bằng cách đun nóng da lừa với nước, sau đó loại bỏ chất béo rồi cô đặc và sấy khô. Tuy nhiên, ở nước ngoài có Ejiao được quy định chỉ có nguồn gốc từ da lừa; còn gelatin từ ngựa, la, lợn, gelatin thực phẩm, collagen peptide, hoặc các sản phẩm hoàn chỉnh chứa lục giác giao (keo sừng hươu) cùng đường và hương liệu thì không có cùng bản chất và cơ sở khoa học. Có thể nói, dưới cùng một cái tên 'A-gyo', có ba con đường khác nhau.

Tiêu chuẩn của Viện Đánh giá An toàn Thực phẩm và Dược phẩm quy định về tổng nitơ, kim loại nặng và asen. A-gyo theo tiêu chuẩn này có phạm vi rộng hơn so với mô tả phổ biến ở nước ngoài là 'gelatin từ da lừa'. Vì vậy, khi chọn sản phẩm, chỉ dựa vào tên tiếng Hàn là 'A-gyo' thì không thể biết được loài động vật và tiêu chuẩn sản xuất được áp dụng là gì.

---

Câu chuyện 'bổ huyết' bắt nguồn từ đâu

Kỳ vọng đối với A-giao chia làm hai hướng chính. Một là kỳ vọng về giảm mệt mỏi, chóng mặt và hồi phục sau sinh liên quan đến chứng huyết hư theo y học truyền thống; hai là kỳ vọng hiện đại về collagen, làn da và xương khớp. Vấn đề là dù cả hai kỳ vọng này cùng đặt lên một loại nguyên liệu, nhưng cơ sở khoa học lại đến từ các nghiên cứu khác nhau.

Đa số các nghiên cứu về A-giao là nghiên cứu về thành phần, tế bào, động vật hoặc sản phẩm phức hợp. Không thể gộp các kỳ vọng khác nhau như mệt mỏi, hồi phục sau sinh, da và khớp thành một công dụng xác định duy nhất. Nói cách khác, những thay đổi quan sát được trong một nghiên cứu không thể coi là áp dụng y hệt cho mục đích khác hoặc sản phẩm khác.

---

Những điều thử nghiệm 8 tuần trên 210 người cho biết và không cho biết

Một thử nghiệm ngẫu nhiên, mù đôi, kiểm soát bằng giả dược năm 2021 đã tuyển chọn 210 phụ nữ có triệu chứng huyết hư truyền thống để đánh giá việc dùng 6 g A-giao/ngày trong 8 tuần. Mặc dù báo cáo có sự thay đổi về chứng chóng mặt và một số chỉ số, nhưng thử nghiệm này không phải là thử nghiệm xác nhận việc điều trị lâm sàng bệnh thiếu máu. Ngoài ra, xung đột lợi ích với nhà sản xuất cũng đã được công khai.

Vậy thử nghiệm này cho chúng ta biết điều gì? Đó là một số triệu chứng và chỉ số đã thay đổi ở những phụ nữ được sàng lọc theo biến chứng truyền thống. Tuy nhiên, không thể mở rộng kết quả này cho tất cả các sản phẩm A-giao hoặc cho việc điều trị thiếu máu nói chung. Đặc biệt, nếu là thiếu máu do thiếu sắt hoặc do xuất huyết, việc ưu tiên dùng A-giao trước có thể làm chậm trễ việc đánh giá nguyên nhân gây bệnh.

---

Dạng keo nguyên chất, dạng bột, dạng cao phức hợp, dạng thực phẩm ăn nhẹ: Cùng tên, khác sản phẩm

A-gyo (cao giao) có nhiều dạng như dạng keo nguyên chất, dạng bột, dạng cao phức hợp hoặc dạng thực phẩm ăn nhẹ. Tùy vào hình thức mà thành phần bên trong sẽ khác nhau. Các sản phẩm dạng ăn nhẹ hoặc dạng cao có thể chứa đường và các dược liệu khác. Nếu bạn đang quản lý bệnh tiểu đường, cần kiểm tra hàm lượng đường, và nếu có chứa các dược liệu khác, cần xem xét kỹ toàn bộ thành phần.

Dạng keo nguyên chất có thể được xem là dạng ít qua chế biến hơn, nhưng điều này không đồng nghĩa với việc nó tốt hơn. Điều quan trọng là phải xác nhận xem sản phẩm đó là A-gyo có nguồn gốc từ lừa hoặc bò theo tiêu chuẩn trong nước, hay là Ejiao chuyên dụng cho lừa từ nước ngoài, cũng như kiểm tra loài động vật và kết quả kiểm nghiệm.

---

Không dễ để làm giả loài, nhưng việc phân biệt là cần thiết

Vấn đề hóc búa nhất của A-gyo là xác định danh tính loài. Nghiên cứu TaqMan PCR báo cáo rằng trong 4 mẫu thương mại, có 2 mẫu phát hiện đồng thời DNA của lừa và ngựa. Kết quả này cho thấy việc xác định danh tính loài là vấn đề cốt lõi về chất lượng đối với các sản phẩm keo động vật đắt tiền.

Rất khó để phân biệt loài động vật chỉ dựa vào hình dáng bên ngoài và axit amin. Nghiên cứu phân tích khối phổ đã đưa ra các peptide đặc hiệu cho loài để phân biệt gelatin từ lừa, ngựa, bò và lợn. Đây là cơ sở cho thấy không thể tự động coi các sản phẩm gelatin hoặc collagen thông thường có cùng nguyên liệu với A-gyo. Nói cách khác, suy luận rằng 'vì là collagen nên sẽ tương tự như A-gyo' là không chính xác.

---

Khi dùng cùng với thuốc bổ sắt, thuốc chống đông máu hoặc thuốc tiểu đường

Trước khi dùng A-gyo cùng với các loại thực phẩm chức năng hoặc thuốc khác, bạn cần thông báo cho nhân viên y tế hoặc dược sĩ về toàn bộ các loại thuốc đang sử dụng. Đặc biệt, nếu đang dùng thuốc chống đông máu hoặc thuốc bổ sắt, cần xác nhận xem A-gyo ảnh hưởng thế nào đến quá trình điều trị đó. Nếu đang quản lý bệnh tiểu đường, cần kiểm tra hàm lượng đường và các dược liệu khác trong các sản phẩm dạng ăn nhẹ.

Điều quan trọng ở đây là không thể khẳng định A-gyo thay thế hoặc gây cản trở một loại thuốc cụ thể nào. Tuy nhiên, nếu bạn bị dị ứng với protein động vật hoặc gelatin, hoặc xuất hiện triệu chứng nổi mề đay, sưng môi, sưng cổ, khó thở sau khi dùng, hãy ngưng sử dụng ngay lập tức. Nếu có phản ứng nghiêm trọng, phải gọi 119 để được đánh giá y tế ngay lập tức.

---

Lý do tại sao cần xem xét nguyên nhân gây mệt mỏi trước tiên

Nếu gặp tình trạng mệt mỏi kéo dài, khó thở, đánh trống ngực, da xanh xao, phân đen, phân máu hoặc kinh nguyệt quá nhiều, bạn cần thực hiện xét nghiệm máu và đánh giá nguyên nhân gây xuất huyết trước khi chọn dùng A-gyo. Những dấu hiệu này có thể che giấu nhiều nguyên nhân khác nhau như thiếu sắt, xuất huyết, vấn đề về tuyến giáp hoặc giấc ngủ. Nếu dùng A-gyo trước, bạn có thể bỏ lỡ thời điểm tìm ra nguyên nhân thực sự.

Hiện chưa có đủ dữ liệu an toàn độc lập cho việc sử dụng dài hạn ở phụ nữ mang thai, cho con bú, trẻ em, hoặc người mắc bệnh gan, thận. Tốt nhất nên tránh các sản phẩm không rõ ràng về loài, quy trình chế biến và thành phần phụ.

---

Những thứ tương tự A-gyo, nhưng thực chất lại khác

Sự nhầm lẫn xung quanh A-gyo là do có nhiều nguyên liệu tương tự. A-gyo từ lừa hoặc bò trong nước và Ejiao chuyên dụng cho lừa từ nước ngoài có tiêu chuẩn khác nhau. A-gyo khác với gelatin thực phẩm, collagen peptide và Lộc giác giao về peptide đặc hiệu loài và cơ sở khoa học. Dạng keo nguyên chất và sản phẩm hoàn chỉnh chứa đường, thành phần phụ cũng khác nhau về thành phần. Việc chẩn đoán 'Huyết hư' theo y học cổ truyền và chẩn đoán 'Thiếu máu thiếu sắt' có hệ thống đánh giá khác nhau.

Việc phân biệt này quan trọng vì không thể áp dụng kết quả nghiên cứu của một sản phẩm này cho sản phẩm khác hoặc tình trạng bệnh lý khác.

---

Tiêu chuẩn kiểm tra hôm nay

Khi chọn A-gyo, trước hết hãy kiểm tra tiêu chuẩn áp dụng, loài động vật, quy trình chế biến, thành phần phụ và nguyên nhân thực sự của tình trạng thiếu máu. Không sử dụng một thử nghiệm hạn chế làm cơ sở thay thế cho việc điều trị sắt hoặc đánh giá xuất huyết. Thay vì suy nghĩ đơn giản 'vì là collagen nên tốt cho máu', tiêu chuẩn quyết định cuối cùng là xác nhận nguyên liệu này được làm từ da động vật nào, qua quy trình nào, và nguyên nhân gây mệt mỏi của bản thân là gì.

Tài liệu tham khảo

1. Tiêu chuẩn dược liệu của Viện Đánh giá An toàn Thực phẩm và Dược phẩm: A-gyo.
2. Ejiao in women with blood-deficient symptoms: randomized placebo-controlled trial.
3. TaqMan PCR authentication of Asini Corii Colla.
4. Species-specific peptides for animal gelatins related to Ejiao.

---

Bài viết này giải thích về nguồn gốc nguyên liệu, phạm vi nghiên cứu và những lưu ý trước khi dùng. Vì không thể thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị cá nhân, vui lòng tham khảo ý kiến nhân viên y tế nếu bạn đang dùng thuốc hoặc có triệu chứng kéo dài. Nếu xuất hiện các triệu chứng cấp tính và nghiêm trọng như khó thở hoặc giảm ý thức sau khi dùng, hãy gọi 119 hoặc đến phòng cấp cứu.