Muira puama

Từ “cây sinh lực” Amazon đến vị trí nổi bật trên các sản phẩm bổ sung chức năng tình dục

Khi ham muốn tình dục giảm hoặc khả năng cương dương không còn như trước, dùng muira puama có thể giúp ích không? Nói ngắn gọn, hiện vẫn thiếu bằng chứng chắc chắn trên người về muira puama đơn thành phần. Khi nguyên liệu mang tên “cây sinh lực Amazon” được đưa vào viên nang phối hợp, cần phân biệt liệu tác dụng đó đến từ chính muira puama, từ thành phần khác hay từ những hạn chế của nghiên cứu so sánh trước và sau.

Chính khoảng cách đó cần được phân biệt. Khi lần theo tên khoa học ẩn sau tên gọi thông dụng, bộ phận được sử dụng, thành phần phối hợp và thiết kế nghiên cứu, khoảng cách giữa kỳ vọng và bằng chứng sẽ trở nên rõ ràng.

---

Loài thực vật ẩn sau tên gọi

Muira puama chỉ nguyên liệu từ vỏ cây và rễ của những cây được lưu hành tại Nam Mỹ dưới tên này. Tiêu biểu là cây thuộc họ Olacaceae Ptychopetalum olacoidesđược sử dụng; Kew Plants of the World Online xếp loài này vào nhóm loài được công nhận và ghi nhận phân bố từ Guiana đến miền bắc Brazil. Tuy nhiên, một tên gọi thông dụng không bảo đảm đó là một loài thực vật duy nhất hay một chiết xuất được tiêu chuẩn hóa. P. uncinatumhoặc cũng có thể được dùng để gọi lẫn với loài cây khác, vì vậy cần xem đồng thời tên khoa học, bộ phận được sử dụng và tỷ lệ chiết xuất.

Nói cách khác, nếu trên nhãn chỉ ghi “muira puama” thì không thể biết đó là cây nào, dùng bộ phận nào và đã được cô đặc như thế nào.

---

Biệt danh “sinh lực” bắt nguồn từ đâu?

Nguồn gốc của việc dân gian gọi muira puama là cây sinh lực đã có từ lâu. Khi tên gọi này được đưa lên dòng chữ nổi bật trên các sản phẩm bổ sung chức năng tình dục, lịch sử của nguyên liệu và thông điệp quảng cáo của sản phẩm thương mại rất dễ bị đọc như một. Tuy nhiên, việc muira puama xuất hiện dưới nhiều tên sản phẩm và cách ghi nguyên liệu trong Cơ sở dữ liệu nhãn thực phẩm bổ sung của NIH không có nghĩa là cơ sở dữ liệu đó đã phê duyệt công dụng hay chất lượng.

Nếu không phân biệt sức nặng của tên gọi với bản chất của cơ sở dữ liệu quản lý, bạn có thể hiểu lầm rằng “đã được đăng ký thì chắc là đã được kiểm chứng”. Việc được ghi nhận chỉ cho biết sự tồn tại, chứ không đánh giá hiệu quả.

---

Nguyên liệu thô, chiết xuất và viên nang khác nhau ở điểm nào?

Muira puama được chế biến từ nguyên liệu là vỏ cây và rễ thành chiết xuất cô đặc, rồi thành viên nang. Dù cùng một tên gọi, sản phẩm sẽ khác nhau tùy đó là nguyên liệu thô hay không, bộ phận nào được sử dụng và được cô đặc đến mức nào, cũng như tỷ lệ chiết xuất. Tên khoa học Ptychopetalum olacoidesđược xác định của nguyên liệu và tên gọi thông dụng muira puama trên sản phẩm thương mại luôn có khoảng cách này.

Vậy cần xem những gì? Khi xem nhãn, thay vì chỉ nhìn tên nguyên liệu, Ptychopetalum olacoidesĐiều quan trọng hơn là trước tiên hãy kiểm tra xem có ghi tên khoa học, bộ phận sử dụng như vỏ cây (bark) hay rễ cây (root), tỷ lệ chiết xuất và liều lượng dùng trong 1 ngày hay không.

---

Nghiên cứu trên người thực sự đã cho thấy điều gì?

Các tài liệu xem xét thành phần của sản phẩm bổ sung chức năng tình dục đánh giá rằng bằng chứng về tác dụng của muira puama đối với chức năng cương dương còn rất hạn chế. Điểm cốt lõi là dữ liệu trên người không đến từ thử nghiệm ngẫu nhiên có đối chứng giả dược với một thành phần đơn lẻ.

Nghiên cứu về ham muốn tình dục ở 202 phụ nữ là nghiên cứu không đối chứng sử dụng sản phẩm phối hợp muira puama·bạch quả, còn nghiên cứu ở 54 nam giới là so sánh trước và sau với sản phẩm phối hợp muira puama·L-citrulline·gừng·guarana. Dù điểm số thay đổi trong nghiên cứu về sản phẩm phối hợp, không thể biết mỗi thành phần đóng góp bao nhiêu, cũng như liệu muira puama dùng đơn độc có cho kết quả tương tự hay không.

Một nghiên cứu trên chuột già cho thấy thành phần phối hợp làm thay đổi các chỉ số mô cương dương, nhưng điều này không chứng minh hiệu quả điều trị chức năng tình dục ở người hay tác dụng riêng của muira puama. Không nên diễn giải nghiên cứu trên động vật và nghiên cứu về sản phẩm phối hợp thành hiệu quả điều trị của một nguyên liệu đơn lẻ.

---

Dùng cùng các thành phần phối hợp khác nhau như thế nào?

Các sản phẩm chứa muira puama cùng guarana·gừng·L-citrulline·bạch quả khá phổ biến. Trong các nghiên cứu về sản phẩm phối hợp, mất ngủ·đau đầu·ợ nóng đã được báo cáo, nhưng do có các thành phần đi kèm như guarana và gừng, không thể khẳng định đó là tác dụng phụ riêng của muira puama.

Các sản phẩm đồng thời chứa caffeine·guarana·yohimbe hoặc các thành phần tác động lên mạch máu có nguy cơ gây hồi hộp·thay đổi huyết áp·mất ngủ khác nhau. Vì vậy cần kiểm tra toàn bộ bảng thành phần. Đặc biệt, nếu đang dùng thuốc huyết áp·thuốc nitrate·thuốc điều trị rối loạn cương dương, trước hết cần xem xét tương tác với các thành phần đi kèm.

---

Với triệu chứng nào không nên trì hoãn việc đánh giá nguyên nhân?

Rối loạn chức năng tình dục mới xuất hiện cần được đánh giá đồng thời các vấn đề tim mạch·nội tiết·thuốc đang dùng và trầm cảm. Đau ngực, ngất, hồi hộp dữ dội hoặc cương dương kéo dài hơn 4 giờ cần được đánh giá cấp cứu. Quan trọng hơn việc thử thực phẩm bổ sung trước tiên là không bỏ qua những dấu hiệu này.

Cần phân biệt thay đổi bạn mong muốn là về ham muốn tình dục·hưng phấn·cực khoái hay duy trì cương dương, cũng như triệu chứng xuất hiện đột ngột hay kéo dài. Bởi vì trong cùng một thuật ngữ “chức năng tình dục” có nhiều cơ chế khác nhau.

---

Phân biệt các nguyên liệu khác có tên tương tự

Khi so sánh muira puama với nguyên liệu khác, bốn trục rất dễ bị trộn lẫn. Thứ nhất là sự khác nhau giữa tên gọi thông dụng muira puama và tên đã được xác định Ptychopetalum olacoidesThứ hai là sự khác nhau giữa nguyên liệu vỏ cây·rễ và chiết xuất cô đặc. Thứ ba là sự khác nhau giữa kỳ vọng về ham muốn tình dục và chức năng cương dương. Thứ tư là sự khác nhau giữa thành phần đơn lẻ và sản phẩm phối hợp guarana·gừng·L-citrulline.

Chỉ khi đồng thời phân biệt được 4 cặp này, chúng ta mới hiểu câu “muira puama giúp ích cho khả năng cương dương” thực sự đang đưa ra khẳng định gì.

---

Tiêu chuẩn thực tế cần kiểm tra hôm nay

Hãy kiểm tra trước tên khoa học·bộ phận được sử dụng·các thành phần phối hợp, thay vì biệt danh cây sinh lực. Không diễn giải sự thay đổi trước và sau của sản phẩm phối hợp thành hiệu quả điều trị của một nguyên liệu đơn lẻ, và không trì hoãn việc đánh giá nguyên nhân của những thay đổi chức năng tình dục kéo dài.

Do thiếu dữ liệu trên người để xác định liều phù hợp, độ an toàn khi dùng lâu dài và độ an toàn trong thai kỳ cũng như thời kỳ cho con bú của muira puama đơn thành phần, đánh giá hiện tại là nên tránh dùng trong những giai đoạn này. Tiêu chí chọn thực phẩm bổ sung không phải là sức hấp dẫn của tên gọi, mà là danh tính thực vật cụ thể ghi trên nhãn, toàn bộ bảng thành phần và việc triệu chứng của bạn thuộc nhóm nào.

Tài liệu tham khảo

1. Kew Plants of the World Online: Ptychopetalum olacoides.
2. NIH Dietary Supplement Label Database: Muira Puama.
3. Efficacy and safety of common aphrodisiac ingredients used for erectile dysfunction.
4. Muira puama and Ginkgo biloba combination in women with low sexual desire.
5. Ginger, L-citrulline, muira puama and guarana combination in aging rats.

---

Bài viết này giải thích về nguồn gốc nguyên liệu, phạm vi nghiên cứu và những lưu ý trước khi dùng. Vì không thể thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị cá nhân, vui lòng tham khảo ý kiến nhân viên y tế nếu bạn đang dùng thuốc hoặc có triệu chứng kéo dài. Nếu xuất hiện các triệu chứng cấp tính và nghiêm trọng như khó thở hoặc giảm ý thức sau khi dùng, hãy gọi 119 hoặc đến phòng cấp cứu.