Boron

Trong khi các nguyên tố trong trái cây và các loại đậu trở thành thực phẩm bổ sung cho xương, khớp và hormone nam

Tôi có nên uống riêng Boron vì nghe nói nó tốt cho xương hoặc testosterone không, và nó có giống với axit boric hay borax không? Nói ngắn gọn, việc bổ sung riêng biệt là không rõ ràng về sự cần thiết, và tuyệt đối không được uống axit boric hay borax. Boron chỉ là một nguyên tố vi lượng có trong thực phẩm, chưa được xác lập là chất dinh dưỡng thiết yếu cho con người. Công dụng và độc tính của nó hoàn toàn khác với các hợp chất có tên gọi tương tự.

Việc Boron cần thiết cho thực vật dễ khiến người ta lầm tưởng rằng nó cũng là chất dinh dưỡng cần thiết cho xương, khớp và hormone nam ở người. Tuy nhiên, việc chưa xác lập được tính thiết yếu có nghĩa là thậm chí không có liều lượng khuyến nghị. Mặc dù vậy, nhãn của các thực phẩm bổ sung thường ghi đơn vị mg, và đôi khi xảy ra sự nhầm lẫn với axit boric hoặc borax vốn được dùng trong chất tẩy rửa hoặc thuốc diệt côn trùng. Hãy cùng tìm hiểu điểm mập mờ giữa tiếp thị và khoa học thông qua tên gọi.

Lý do không được gọi là chất dinh dưỡng thiết yếu

Boron là một nguyên tố vi lượng tồn tại trong nhiều loại thực phẩm. Tuy nhiên, vì chức năng thiết yếu rõ ràng đối với con người chưa được xác lập, nên NIH ODS không phân loại nó là chất dinh dưỡng thiết yếu. Các chỉ số RDA, AI, EAR đều không được thiết lập. Điều này không đơn thuần là do thiếu nghiên cứu, mà là vì cho đến nay không có đủ bằng chứng cho thấy con người nhất thiết phải cần đến nó. Do đó, cũng không có bệnh lý thiếu hụt rõ ràng theo kiểu 'thiếu hụt sẽ gây bệnh'.

Con số tiêu thụ trung bình khoảng 1 mg/ngày qua thực phẩm là dữ liệu từ người trưởng thành tại Mỹ. Đây không phải là liều lượng khuyến nghị. Đó chỉ đơn giản là lượng mà mọi người thường ăn. Các công ty thực phẩm bổ sung có thể đưa ra con số này như một mục tiêu cần đạt, nhưng đó là sự xuyên tạc trong cách giải thích.

Xương, khớp, hormone và những kỳ vọng đi kèm

Lý do các thực phẩm bổ sung Boron gắn liền với kỳ vọng về xương, khớp và hormone nam là vì đã có các nghiên cứu. Nghiên cứu về viêm xương khớp dựa trên các dữ liệu nhỏ, chẳng hạn như thử nghiệm 8 tuần với quy mô 20 người. Với quy mô này, rất khó để khẳng định hiệu quả điều trị. Các nghiên cứu liên quan đến xương, ung thư, nhận thức và hormone cũng chủ yếu là nghiên cứu quan sát hoặc nghiên cứu chỉ số thay thế. Việc nồng độ testosterone trong máu thay đổi một chút hay chỉ số mật độ xương biến động không đồng nghĩa với việc giảm gãy xương, cải thiện viêm khớp hay tăng khối lượng cơ.

Câu nói 'Boron tham gia vào quá trình hình thành xương' có thể ám chỉ các thí nghiệm trên tế bào, động vật hoặc sự thay đổi một chỉ số nào đó ở người. Tuy nhiên, khẳng định 'thực phẩm bổ sung Boron giúp ngăn ngừa gãy xương' lại là một tuyên bố khác. Điều trước không chứng minh cho điều sau. Tiếp thị thường gộp hai câu này làm một.

Boron trong thực phẩm, Boron trong thực phẩm bổ sung, và Axit boric/Borax

Boron trong thực phẩm, Boron trong thực phẩm bổ sung, axit boric và borax có công dụng và độc tính khác nhau. Các thực phẩm nguồn gốc thực vật như trái cây và các loại đậu có chứa Boron tự nhiên. Đây là một phần của chế độ ăn uống hàng ngày. Thực phẩm bổ sung là dạng chứa một lượng nguyên tố Boron nhất định. Đến đây, con đường hấp thụ là khác nhau.

Tuy nhiên, axit boric và borax là các hợp chất được dùng trong chất tẩy rửa hoặc thuốc diệt côn trùng. Nếu nuốt phải, chúng có thể gây nôn mửa, tiêu chảy, phát ban, co giật, tổn thương thận và suy tuần hoàn. Vì vậy, chúng không được dùng làm thực phẩm bổ sung. Sẽ rất nguy hiểm nếu coi chúng là một chỉ vì trong tên có chữ 'bor'. Điểm mấu chốt là phải phân biệt giữa nguyên tố Boron và axit boric/borax.

Có mức giới hạn tối đa nhưng không có liều lượng khuyến nghị

Mức giới hạn tối đa cho người trưởng thành là tổng 20 mg/ngày. Đây chỉ là ngưỡng an toàn tối đa, không phải liều lượng khuyến nghị hay mục tiêu. Một người bình thường tiêu thụ khoảng 1 mg/ngày qua thực phẩm sẽ phải cố ý uống nhiều thực phẩm bổ sung liều cao mới đạt đến mức giới hạn này. Tuy nhiên, nếu sử dụng nhiều sản phẩm khoáng chất tổng hợp hoặc một sản phẩm đơn lẻ liều cao, bạn có thể bỏ sót tổng lượng nguyên tố Boron nạp vào.

Vậy chúng ta nên xem xét điều gì? Cần kiểm tra xem lượng nguyên tố Boron trên nhãn là bao nhiêu mg và tổng lượng bao gồm cả các khoáng chất tổng hợp là bao nhiêu. Vì mức giới hạn tối đa dựa trên tổng lượng tiêu thụ, nên dù không thể biết chính xác lượng từ thực phẩm, bạn vẫn có thể tính toán tổng lượng từ thực phẩm bổ sung.

Khi sử dụng cùng với các loại thuốc hoặc thực phẩm chức năng khác

Vấn đề phổ biến nhất khi dùng thực phẩm bổ sung Boron cùng với các khoáng chất tổng hợp hoặc thực phẩm chức năng khác là lượng tích tụ. Một sản phẩm có thể chứa 3 mg, sản phẩm khác chứa 6 mg. Dù mỗi loại đều dưới mức giới hạn, nhưng khi cộng lại thì tình hình sẽ khác. Nguyên tắc là không tự ý bổ sung liều cao trong thời kỳ mang thai hoặc cho con bú. Người bị bệnh thận hoặc trẻ em không được tự ý dùng sản phẩm dành cho người lớn. Những đối tượng này có thể có mức độ rủi ro khác về khả năng đào thải Boron hoặc liều lượng so với trọng lượng cơ thể.

Trong trường hợp xuất hiện triệu chứng nôn mửa liên tục, tiêu chảy nặng, co giật, giảm ý thức hoặc do nuốt nhầm axit boric/borax, cần phải được tư vấn về ngộ độc và đánh giá cấp cứu ngay lập tức. Phản ứng bất thường không phải lúc nào cũng chỉ xuất hiện khi 'uống quá nhiều'. Nó tùy thuộc vào tình trạng sức khỏe cá nhân, các loại thuốc đang dùng hoặc lượng tích tụ từ các sản phẩm tổng hợp. Vì vậy, suy luận rằng 'vì là nguyên tố tự nhiên nên an toàn' là không đúng.

Xem xét lại mục đích bổ sung

Bạn cần tự hỏi bản thân xem mục đích bổ sung là vì xương, khớp hay testosterone, và liệu bạn có đang dùng nó để thay thế cho các phương pháp điều trị tiêu chuẩn hay không. Bằng chứng cho thấy thực phẩm bổ sung boron hỗ trợ sức khỏe xương chỉ dừng lại ở các chỉ số thay thế hoặc các nghiên cứu quy mô nhỏ. Việc cải thiện viêm khớp cũng chỉ ở mức thử nghiệm trong 8 tuần với quy mô 20 người. Những thay đổi về nồng độ hormone cũng khó có thể coi là dẫn đến kết quả lâm sàng thực tế.

Nói cách khác, thực phẩm bổ sung boron không có đủ bằng chứng để thay thế phương pháp điều trị tiêu chuẩn cho bất kỳ bệnh lý nào. Nếu bạn lo lắng về sức khỏe xương, việc kiểm tra loãng xương và lập kế hoạch dinh dưỡng, vận động phù hợp là ưu tiên hàng đầu. Nếu bị viêm khớp, việc chẩn đoán và điều trị chính xác là quan trọng nhất. Nếu có vấn đề về hormone, bạn cần kiểm tra nội tiết và tư vấn y tế. Boron là thành phần có thể bỏ qua trong quá trình này.

Tên gọi tương tự, kết luận khác nhau

Boron trong thực phẩm và thực phẩm bổ sung, nguyên tố boron với axit boric và borax, việc không thiết lập RDA (liều lượng khuyến nghị) và mức giới hạn trên, chỉ số thay thế với kết quả thực tế về gãy xương, khớp và hormone. Bốn cặp này dù có tên gọi tương tự nhưng đưa ra kết luận khác nhau. Boron trong thực phẩm là lượng hấp thụ hàng ngày. Nguyên tố boron trong thực phẩm bổ sung là tùy chọn và có bằng chứng yếu. Axit boric và borax là chất độc. Việc không có RDA là vì tính thiết yếu chưa được xác lập. Việc có mức giới hạn trên là vì liều lượng quá cao sẽ gây nguy hiểm. Sự thay đổi của các chỉ số thay thế không chứng minh được việc phòng ngừa bệnh tật.

Lý do khiến sự phân biệt này gây nhầm lẫn là vì mô tả sản phẩm hoặc thông tin trực tuyến thường gộp bốn cặp này lại với nhau. Nhiều trường hợp dùng một câu như 'nguyên tố có trong thực phẩm' để khẳng định đồng thời cả tính an toàn và sự cần thiết. Tuy nhiên, việc một chất có trong thực phẩm không đồng nghĩa với việc cần phải dùng thực phẩm bổ sung.

Tiêu chuẩn kiểm tra hôm nay

Cuối cùng, hãy tóm tắt các tiêu chuẩn thực tế. Thay vì tin vào những biệt danh như 'khoáng chất cho xương và nam giới', hãy ưu tiên kiểm tra việc tính thiết yếu chưa được xác lập và hàm lượng nguyên tố (mg), đồng thời tuyệt đối không ăn axit boric hay borax. Nếu đang cân nhắc dùng thực phẩm bổ sung, hãy cộng hàm lượng nguyên tố boron trên nhãn với tổng lượng khoáng chất phức hợp. Hãy kiểm tra xem mục đích là vì xương, khớp hay testosterone, và đảm bảo không dùng nó để thay thế điều trị tiêu chuẩn. Những người đang mang thai, cho con bú, mắc bệnh thận hoặc trẻ em cần phải thận trọng hơn nữa.

Boron là nguyên tố cần thiết cho thực vật và thường xuất hiện trong chế độ ăn của con người. Tuy nhiên, việc nó không được xác lập là chất dinh dưỡng thiết yếu cho con người có nghĩa là bạn không cần phải tự tạo ra nhu cầu bổ sung nó. Tiêu chuẩn cuối cùng là không lựa chọn sản phẩm chỉ dựa trên sự tương đồng về tên gọi.

Tài liệu tham khảo

1. NIH ODS: Boron health professional fact sheet.
2. NIH ODS: Boron consumer fact sheet.
3. ATSDR Toxicological Profile for Boron.

---

Bài viết này giải thích về nguồn gốc nguyên liệu, phạm vi nghiên cứu và những lưu ý trước khi dùng. Vì không thể thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị cá nhân, vui lòng tham khảo ý kiến nhân viên y tế nếu bạn đang dùng thuốc hoặc có triệu chứng kéo dài. Nếu xuất hiện các triệu chứng cấp tính và nghiêm trọng như khó thở hoặc giảm ý thức sau khi dùng, hãy gọi 119 hoặc đến phòng cấp cứu.